Στον χαιρετισμό που απηύθυνε εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων Κωνσταντίνο Τασούλα, ο βουλευτής Θεσπρωτίας τόνισε ότι η φετινή επέτειος σκιάζεται από την υπόθεση του προφυλακισμένου, εκλεγμένου Δημάρχου Χιμάρας Φρέντη Μπελέρη η οποία, όπως σημείωσε, δεν είναι ένα διμερές θέμα μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας αλλά σχετίζεται με την ενταξιακή προοπτική της γειτονικής χώρας και την πρόοδο που υποχρεούται να κάνει σε ό,τι αφορά τον σεβασμό του Κράτους Δικαίου.. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να συναινέσει στα επόμενα στάδια της ενταξιακής διαδικασίας της Αλβανίας εάν δεν υπάρξει σαφής κίνηση ώστε ο Φρέντη Μπελέρης να αναλάβει καθήκοντα και να γίνουν σεβαστά τόσο το δικαίωμά του σε δίκαιη δίκη όσο και το τεκμήριο αθωότητας. «Ο αγώνας για τον σεβασμό των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας σε όλη την αλβανική επικράτεια ένας δρόμος δύσκολος (…). Σε αυτήν την προσπάθεια η Ομόνοια στέκεται ως διαχρονικός και θαρραλέος σύμμαχος.», τόνισε ο Βασίλης Γιόγιακας στο κλείσιμο του χαιρετισμού του, το πλήρες κείμενο του οποίου ακολουθεί:
Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,
Θέλω πρώτα απ’ όλα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων Κωνσταντίνου Τασούλα - τον οποίο έχω την τιμή να εκπροσωπώ στη σημερινή εκδήλωση – και τις ευχές του για μια δημιουργική Χρονιά.
Τα 33α γενέθλια της «Ομόνοιας» είναι από μόνα τους απόδειξη μιας συλλογικής προσπάθειας η οποία, παρόλες τις δυσκολίες που συνάντησε στο πέρασμα αυτών των χρόνων, στάθηκε όρθια και πρωταγωνιστεί ως μια ισχυρή φωνή της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Αλβανία.
Μια φωνή που δεν σίγησε, δεν λύγισε, δεν πτοήθηκε.
Ήταν πάντα εδώ, παρούσα, να αναδεικνύει, να υπερασπίζεται, να προωθεί τα δίκαια των ανθρώπων που είναι και αισθάνονται Έλληνες.
Η φετινή επέτειος ωστόσο, φίλες και φίλοι, σκιάζεται δίχως άλλο από την υπόθεση του προφυλακισμένου, εκλεγμένου Δημάρχου Χιμάρας Φρέντη Μπελέρη.
Που ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά άλλα θέματα, τα οποία έχουν όμως τον ίδιο παρονομαστή:
Την άρνηση της ισότιμης, ισόνομης αντιμετώπισης των μελών της ελληνικής μειονότητας ως ανθρώπων και ως πολιτών.
Η υπόθεση Μπελέρη, φίλες και φίλοι, δεν είναι ένα διμερές θέμα μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας.
Ούτε αποτελεί θέμα που βάζει τάχα μου η Αθήνα, από «γινάτι».
Συμφωνούμε, πιστεύω, πως όσοι ισχυρίζονται αυτό παραβλέπουν σκόπιμα την μεγάλη εικόνα, το ευρύτερο ζήτημα.
Αυτό της δυνατότητας να ασκηθούν συνταγματικά κατοχυρωμένα πολιτικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα του εκλέγεσθαι.
Της δυνατότητας δηλαδή του Φρέντη Μπελέρη να ορκιστεί ως δήμαρχος, όπως ορίζει η λαϊκή εντολή που πήρε πριν μερικούς μήνες.
Είναι, επίσης, ζήτημα εφαρμογής θεμελιωδών δικαιωμάτων τα οποία ορίζουν ένα Κράτος Δικαίου, όπως η δίκαιη δίκη.
Η υπόθεση Μπελέρη, λοιπόν, μπορεί να επηρεάζει τις σχέσεις μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών, αλλά δεν είναι διμερές θέμα.
Πολύ περισσότερο, έχει να κάνει με την πορεία της Αλβανίας με σκοπό να γίνει μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας.
Και φέρνει για άλλη μια φορά στην επιφάνεια τα ελλείμματα που έχει να αντιμετωπίσει η Αλβανία για να συνεχίσει την πορεία αυτή.
Και αυτό, φίλες και φίλοι τα λέει η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Κομισιόν.
Στην έκθεση προόδου του 2023 για τις χώρες που θέλουν να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημειώνεται ότι η προφυλάκιση του Φρέντη Μπελέρη «εγείρει σοβαρές ανησυχίες» για την ενταξιακή προοπτική της Αλβανίας και για τις σχέσεις με άλλες χώρες.
Στο ίδιο κείμενο – και έχει σημασία αυτό – αναφέρεται ότι δεν διαπιστώνεται πρόοδος σε προβλήματα που συνδέονται με τη διασφάλιση προνοιών για τις εθνικές μειονότητες.
Μάλιστα στην ενότητα για τα θεμελιώδη δικαιώματα αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι τον τελευταίο χρόνο «δεν σημειώθηκε καμία πρόοδος» όσον αφορά στην έκδοση των τριών εκκρεμών εφαρμοστικών αποφάσεων που προβλέπει ο νόμος - πλαίσιο του 2017 για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων.
Αυτά, φίλες και φίλοι, ως απάντηση σε όσους επιχειρούν να υποβιβάσουν το θέμα και να το φέρουν στα δικά τους, βολικά, μέτρα…
Σε αυτή τη φάση μπορεί η Ελλάδα να συμφώνησε στο πρώτο βήμα έναρξης των διαπραγματεύσεων, που είναι η αποστολή επιστολής προς τα Τίρανα, αλλά έχει βάλει μία προϋπόθεση:
ότι μέχρι το επόμενο στάδιο της διαδικασίας θα υπάρξει σαφής κίνηση ώστε ο Φρέντη Μπελέρης να αναλάβει καθήκοντα και να γίνουν σεβαστά, τόσο το δικαίωμά του σε δίκαιη δίκη, όσο και το τεκμήριο αθωότητας.
Διαφορετικά, η Ελλάδα δεν πρόκειται να συναινέσει στα επόμενα στάδια της ενταξιακής διαδικασίας της Αλβανίας.
Να θυμίσω ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην επίσκεψή του στα Τίρανα πριν τρεις μήνες έστειλε ηχηρό μήνυμα προς την αλβανική πλευρά υπογραμμίζοντας ότι ο σεβασμός του Κράτους Δικαίου συνιστά απαρέγκλιτη προϋπόθεση για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας.
Αλλά και το κυβερνητικό κόμμα στην Ελλάδα, αυτό της Νέας Δημοκρατίας, έκανε τις δικές του ενέργειες για να αναδείξει διεθνώς την υπόθεση Μπελέρη:
έχει θέσει συστηματικά και σταθερά το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ύστερα από εισήγηση των ευρωβουλευτών του και πέτυχε να περάσει Έκτακτο Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου στην Αλβανία.
Είναι, άλλωστε γνωστή η ευαισθησία και της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη για τα θέματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας εδώ.
Ήταν ο πρώτος Έλληνας Πρωθυπουργός που επισκέφθηκε την Βόρεια Ήπειρο, ύστερα από 31 χρόνια και τον πατέρα του.
Και είναι η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας που έκανε πράξη να δίνεται στους Βορειοηπειρώτες το κοινωνικό επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων ολόκληρο, άσχετα από τα χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής τους στην Ελλάδα.
Ένα θέμα για το οποίο – το ξέρετε αρκετοί - έδωσα προσωπικό αγώνα.
Γνωρίζετε εξάλλου τις σχέσεις φιλίας και εκτίμησης που έχω με πολλούς Βορειοηπειρώτες, κάποιοι από αυτούς είστε σήμερα εδώ.
Όπως γνωρίζω τη μεγάλη προσπάθεια που κάνετε για να διατηρήσετε τη γλώσσα σας, τις περιουσίες σας, τις παραδόσεις σας.
Ο αγώνας σας για τον σεβασμό των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας σε όλη την αλβανική επικράτεια ένας δρόμος δύσκολος.
Ο οποίος απαιτεί από όλες τις ενδιαφερόμενες χώρες να υιοθετήσουν αλλαγές σύμφωνες με τις αρχές και τους κανόνες αυτού που ονομάζεται «ευρωπαϊκό κεκτημένο».
Σε αυτήν την προσπάθεια η Ομόνοια στέκεται ως διαχρονικός και θαρραλέος σύμμαχος.
Αναγνωρίζουμε, τιμούμε και στηρίζουμε τους αγώνες που έχει δώσει και θα συνεχίσει να δίνει υπέρ των δίκαιων αιτημάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Αλβανία.
Σας εύχομαι λοιπόν να συνεχίσετε με την ίδια δύναμη, και να κρατάτε την ελπίδα ζωντανή, και τη φλόγα άσβεστη.
Καλή Χρονιά και να είστε όλες και όλοι καλά.
